"ทำไมคิดกันได้แค่นั้นเอง ความคิดมีอยู่ระดับแค่นั้นหรือ"
posted on 06 Mar 2008 23:40 by sloppythinking in Communication, Politic"พวกคุณเขียนกันเองน่ะสิ หนังสือพิมพ์ไปเขียนนั่งเก้าอี้ซ้อนกัน มันเป็นความคิดของคนระดับพวกคุณเท่านั้นแหละ (น้ำเสียงมีอารมณ์) ขอย้ำเลยนะ เพราะพวกคุณคิดกันอย่างนั้น ต้องกระแทกแดกดัน พูดจาเสียดสี ให้เสียให้หาย ทำไมคิดกันได้แค่นั้นเอง ความคิดมีอยู่ระดับแค่นั้นหรือ ทำไมไม่คิดอย่างคนธรรมดาเขาควรคิดบ้างล่ะ ก็นี่ก็คือนายกฯ นั่นก็อดีตนายกฯ ทำไมจะต้องมาแดกดัน จะเสี้ยมเขาควายให้ชนกัน ผมจะบอกให้ฟังนะ ผมก็ไม่ได้พูดจาอย่างนี้มานานแล้ว แต่ฟังดูแล้ว ผมอ่านดูแล้วก็อมยิ้มว่า ทำไมสติปัญญาในการแสดงความคิด มีได้เพียงแค่นี้เหรอ ผมถามจริงๆ มีได้เพียงแค่นี้เหรอ" สามารถอ่านรายละเอียดทั้งหมดได้จาก หนังสือพิมพ์มติชน
ข้อความด้านบนเป็นคำพูดของนายกรัฐมนตรี (ที่เป็นทางการในขณะนี้) ของประเทศไทยของเรานะครับ ปอนข่มใจอยู่นานที่จะเขียนเรื่องนี้เพราะค่อนข้างเป็นเรื่องละเอียดอ่อนทีเดียว จึงปล่อยให้เวลาล่วงเลยมากว่า 1 สัปดาห์ เพื่อให้การเขียนทั้งหมดตั้งอยู่บนหลักวิชาการจริงๆ เพราะถ้าเขียนก่อนหน้านี้จะต้องมีอคติแฝงอยู่เยอะแยะอย่างมากแน่นอนครับ
ก่อนอื่นการทำความเข้าใจกับสถาบันทางสังคมจำเป็นอย่างมากกับเรื่องดังกล่าวครับ ประเทศไทยของเรามีสถาบันทางสังคมต่างๆ มากมายหลายรูปแบบทั้งสถาบันที่ถูกจัดตั้งอย่างเป็นทางการและไม่เป็นทางการทั้งสถาบันการศึกษา สถาบันทางความมั่นคง สถาบันศาล สถาบันทางการเมือง สถาบันทางเศรษฐกิจ สถาบันครอบครัว และสถาบันสื่อมวลชน ก็ถือว่าเป็นสถาบันหนึ่งในสังคมเช่นกัน ซึ่งแต่ละสถาบันก็จะมี "บทบาทและหน้าที่" (Function) ของตัวเองที่จะต้องกระทำต่อสังคมให้สังคมเกิดความสมดุลแล้วดำเนินสถานภาพไปได้อย่างมั่นคงและปราศจากปัญหา หรือทำให้เกิดปัญหาให้น้อยที่สุด
ถ้าหากสถาบันใดสถาบันหนึ่งไม่เข้าใจและไม่เข้าระบบ หรือพยายามที่จะครอบงำ หรือควบคุมสถาบันต่างๆ ในสังคม เพื่อให้เปลี่ยนแปลงไปโดยที่ไม่ก่อประโยชน์ที่แท้จริงให้กับสถาบันนั้นๆ ก็มักจะมีปัญหาตามมาเสมอๆ ซึ่งการกระทำดังกล่าวจะนำมาซึ่งความผิดพลาดในการทำบทบาทและหน้าที่ (Dysfunction) ของสถาบันนั้นๆ ผลกระทบกับคนที่ในสังคมก็จะได้รับผลกระทบที่แตกต่างกัน ทำให้เกิดความไม่เท่าเทียมและเอารัดเอาเปรียบระหว่างกันเกิดขึ้น
ในกรณีนี้ก็เช่นกัน หน้าที่ของสถาบันการเมืองก็คือการบริหารประเทศด้วยความโปร่งใสเป็นธรรม ตามหลักธรรมภิบาล และรัฐธรรมนูญ ซึ่งสามารถให้สถาบันต่างๆ ในสังคมตรวจสอบและเสนอความคิดเห็นเพื่อให้สังคมเป็นไปตามความต้องการที่แท้จริงของประชาชนและประเทศชาติ ซึ่งการเลือกตั้งดังกล่าวไม่ได้แสดงออกให้เห็นความต้องการที่แท้จริงแต่อย่างใด ซึ่งความต้องการที่แท้จริงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องวิเคราะห์จากรากฐานของปัญหาที่เกิดขึ้นและเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ กฎหมาย ประเพณีและวัฒนธรรมของสังคมนั้นๆ จึงจะกลายเป็นความต้องการที่แท้จริงที่ฝ่ายการเมืองต้องเข้าไปบริหาร จัดการเพื่อให้แก้ไขปัญหา และสร้างสิ่งต่างๆ เพื่อตอบสนองความต้องการดังกล่าวนั้นให้คุณภาพชีวิตของประชาชนดีขึ้น ซึ่ง รัฐบาลซึ่งเป็นฝ่ายบริหาร สภาผู้แทนราษฎรที่มีหน้าที่ออกกฎหมาย และวุฒิสภาซึ่งมีหน้าที่กลั่นกรองตรวจสอบกฎหมายดังกล่าว รวมทั้งองค์กรอิสระที่ตั้งขึ้นเพื่อคานอำนาจดังกล่าวต่างก็ต้องทำหน้าที่เพื่อตอบสนองความต้องการดังกล่าวให้ได้เป็นอย่างดีที่สุด
ส่วนสถาบันสื่อมวลชน ก็มีบทบาทที่ต้องกระทำกับสังคมอย่างชัดเจนเช่นกัน ตามทฤษฎีหมาเฝ้าบ้าน (Watchdog) สื่อมวลชนมีบทบาทในการเฝ้าระวังภัย และตรวจสอบความไม่ชอบมาพากลต่างๆ ที่เกิดขึ้นในสังคม แล้วจำเป็นต้องตีแผ่หรือเห่าเพื่อร้องบอกกับเจ้าของบ้าน นั่นก็คือบรรดาประชาชนอย่างเราๆ ที่เป็นเจ้าของประเทศให้ได้รับรู้และระวังผลกระทบที่จะเกิดขึ้นจากความไม่ชอบมาพากลดังกล่าว ซึ่งมีความสัมพันธ์กับบทบาทตาม ทฤษฎีผู้เฝ้าประตู (Gatekeeper) ที่สื่อมวลชนเป็นผู้เฝ้าประตูของข้อมูลข่าวสารที่จะต้องไหลผ่านออกมาทางสื่อมวลชนช่องทางต่างๆ เพราะในสังคมมีข้อมูลข่าวสารเกิดขึ้นมากมายในแต่ละวัน ทำให้สื่อมวลชนจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องคัดเลือกข้อมูล ข่าวสารที่มีผลกระทบต่อประชาชนส่วนใหญ่ของประเทศ หรือเสถียรภาพของประเทศ ให้คนได้รับรู้เพื่อนำไปเป็นข้อมูลในการคิดวิเคราะห์ เพื่อหาหนทางในการดำเนินชีวิตได้ในสภาพการณ์ที่เป็นจริง บทบาทของสื่อมวลชนตามที่สองทฤษฎีได้กล่าวมาถือเป็นพื้นฐานที่สุดในการดำเนินงาน และกิจกรรมทางด้านการสื่อสารมวลชน
ซึ่งหน้าที่ของสื่อมวลชน ตามทฤษฎีบทบาทหน้าของสื่อสารมวลชน มีนักวิชาการหลายท่านและหลายแนวคิดได้นำเสนอไว้ทั้ง เดนิส แมคเครว (Dennis McQuail), ลาสเวลและไรท์ (Lasswell & Wright), รวมทั้งองค์การสหประชาชาติ (ที่ไม่ใช่พ่อของไทย..อิอิขอหน่อยนะครับ) โดยคณะกรรมาธิการแมคไบรท์ที่จัดตั้งขึ้นมาเพื่อศึกษาปัญหาทางด้านการสื่อสารของโลกเมื่อ 30 กว่าปีก่อน (ค.ศ.1977) ได้มองว่าหน้าที่หลักๆ ของสื่อมวลชนที่มี่ต่อสังคมไว้ 5 ประการด้วยกันคือ
1. การสอดส่องดูแล (Surveillance)
2. การสร้างความสัมพันธ์กับส่วนต่างๆ ในสังคม (Correlation)
3. การถ่ายทอดวัฒนธรรม (Cultural Transmission)
4. การให้การศึกษา (Education)
5. การให้ความบันเทิง (Entertainment)
ซึ่งหน้าที่ทั้ง 5 ประการ ดังกล่าวถือเป็นสิ่งที่สื่อมวลชนต้องยึดถือปฏิบัติอยู่ตลอดเวลา เพราะเป็นหน้าที่พื้นฐานที่สื่อมวลชนต้องกระทำ เพื่อให้สื่อมวลชนสามารถดำรงความเป็น "สถาบัน" สื่อมวลชนอยู่ได้ต่อไป ซึ่งความรับผิดชอบหรือหน้าที่ของสื่อมวลชนจะแตกต่างกันออกไปตามแต่รูปแบบการปกครองของสังคมนั้นๆ สำหรับประเทศไทยเองได้ถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มเสรีประชาธิปไตย (เขาบอกมาว่าอย่างนี้ก็ต้องเชื่อ...เพราะรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งก็บอกอย่างนี้ทุกครั้ง) ตามทฤษฎีปทัสฐาน (Normative Theories) ซึ่งเป็นการบอกถึงบทบาทหน้าที่ของสื่อมวลชน "ในอุดมคติ" ของสังคมรูปแบบต่างๆ ตามตารางที่ รองศาสตราจารย์ ดร. สมควร กวียะ ได้เปรียบเทียบแต่ละทฤษฎีให้เห็นได้อย่างชัดเจนไว้นะครับ
| ทฤษฎี | บทบาทหน้าที่(Functions) |
บทบาทหน้าที่ต้องห้าม
(De-Functions)
|
| ทฤษฎีอำนาจนิยม(Authoritarianism) | สนับสนุนและส่งเสริมนโยบายของรัฐบาลที่กำลังทรงอำนาจและรับใช้รัฐ ในรูปของการให้ข่าวสาร การให้การศึกษา หรือความบันเทิง แต่ต้องอยู่ในกรอบอุดมการณ์เชิงอนุรักษ์นิยม | การวิพากษ์วิจารณ์จักรกลทางการเมือง ผู้บริหารประเทศ และเจ้าหน้าที่ปกครองที่กำลังทรงอำนาจ |
| ทฤษฎีเสรีภาพนิยม(Libertarianism) | แจ้งข่าวสาร ให้ความบันเทิง ส่งเสริมการค้าและการโฆษณาสินค้า แต่ที่สำคัญที่สุดจะต้องเป็นตลาดเสรีของความคิดเห็นส่วนบุคคล เพื่อช่วยในการแสวงสัจจะและควบคุมรัฐบาล | แสดงเนื้อหาที่เป็นการหมิ่นประมาท อนาจาร หยาบคาย และยุยงให้เกิดความกระด้างกระเดื่องในยามสงคราม |
| ทฤษฎี | บทบาทหน้าที่(Functions) | บทบาทหน้าที่ต้องห้าม(De-Functions) |
| ทฤษฎีความรับผิดชอบทางสังคม (Social Responsibility Theory) | แจ้งข่าวสาร ให้ความบันเทิง ส่งเสริมการค้า และการโฆษณาสินค้า แต่ที่สำคัญคือการยกความขัดแย้งของฝ่ายต่างๆ เข้าสู่การอภิปรายแลกเปลี่ยนความคิดเห็นต่อสาธารณะภายใต้พันธะความรับผิดชอบที่มีต่อสังคม | ละเมิดร้ายแรงต่อสิทธิส่วนบุคคล และต่อผลประโยชน์ที่สำคัญของสังคม |
| ทฤษฎีเบ็ดเสร็จนิยม(Totalitarianism) | เป็นอุปกรณ์ของรัฐในการสร้างความสำเร็จและความสืบเนื่องของระบอบสังคมนิยมภายใต้อำนาจเผด็จการของพรรค ซึ่งมาจากชนชั้นกรรมาชีพ เน้นเสนอข่าวสาร ความคิดเห็น และการศึกษาภายในกรอบอุดมการณ์สังคมนิยม | วิพากษ์วิจารณ์จุดมุ่งหมายของพรรคที่แตกต่างไปจากยุทธวิธีที่กำหนด |
| ทฤษฎีสื่อสารเพื่อการพัฒนา (Development Communication Theory) | สนับสนุนการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมโดยลดความยึดมั่นในอุดมการณ์ทางการเมืองต่างๆ เน้นให้ข่าวสารและการศึกษาเพื่อสนับสนุนกระบวนการพัฒนา | ละเมิดต่อกฎหมาย สิทธิส่วนบุคคลและผลประโยชน์ของสังคม |
| ทฤษฎีสื่อประชาธิปไตย(Democratic-Participant Media Theory) | สนับสนุนบทบาทและสิทธิของบุคคล ชุมชนและชนกลุ่มน้อย มุ่งส่งเสริมประชาธิปไตยจากฐานล่าง โดยการให้ข่าวสารความคิดเห็น การศึกษาและที่สำคัญก็คือให้สิทธิในการสื่อสารและโอกาสของประชาชนในการเข้ามามีส่วนร่วมกับสื่อมวลชน | ใช้อิทธิพลทั้งทางตรงและทางอ้อม เพื่อลิดรอนสิทธิเสรีภาพ |
จาก : สมควร กวียะ, การสื่อสารมวลชน: บทบาทหน้าที่ สิทธิ เสรีภาพ ความรับผิดชอบ . (กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์โกสินทร์, 2548), น. 99-100.
ถ้าหากอ่านมาถึงบรรทัดนี้แล้ว เราจะเห็นว่าทั้งสถาบันทางการเมืองและสถาบันสื่อมวลชนต่างก็มีหน้าที่ที่ "ต้องทำ" ด้วยกันทั้งสองฝ่าย ดังนั้น การที่สื่อมวลชน ต้องตั้งคำถามในสิ่งที่สงสัยต่อการกระทำของนักการเมือง แล้วถามกับเจ้าตัวโดยตรงเพื่อทำให้ข้อสงสัยนั้นเกิดความกระจ่างขึ้นนั้นจึงถือว่าเป็นเรื่องปกติของการทำหน้าที่พื้นฐานของสื่อมวลชน
"นักการเมืองที่สุจริตย่อมไม่จำเป็นต้องกลัวต่อคำถามที่สื่อมวลชนตั้งขึ้นมา แต่สื่อมวลชนย่อมต้องกลัวต่อคำตอบที่จะได้รับเพราะนั่นคือคำถามที่สื่อมวลชนจะต้องถามต่อไป" หลักการพื้นฐานก็คือหากเราตั้งคำถามที่ดี คำตอบที่ได้ก็มักจะดีตามคำถามที่ถามไป.. แต่นี่คงไม่ใช่หลักการที่ใช้ได้กับการทำข่าวการเมืองไทย ที่จำเป็นต้องไปถามกับนักการเมืองของไทย
มาถึงบรรทัดนี้แล้ว พวกเราคงจะพอร่วมคิดกับปอนได้ว่า หากสื่อมวลชนทำตามความต้องการของนักการเมือง ทั้งการทำงานและการตั้งคำถามแล้ว ประเทศไทยของเราที่เชิดชูและเรียกร้องประชาธิปไตยกันนักหนานั้น จะตกอยู่ในการปกครองรูปแบบใดตามตารางด้านบน คำตอบคงอยู่ในใจของทุกท่าน คำตอบคงอยู่ในความคิดคำนึงของทุกท่าน และคำตอบคือความเข้าใจของท่านที่มีต่อสื่อมวลชนและนักการเมือง ที่บทบาทและหน้าที่ไม่สามารถเดินร่วมทางกันได้ แต่ต้องเดินขนานกันไปอย่างรู้เท่าทันกัน เพื่อก่อให้เกิดประโยชน์ต่อประชาชนที่เป็นเจ้าของประเทศอย่างสูงสุด ครับ
ปอนเอง
ปัจฉิมลิขิต : สำหรับแทคทำบุญนะครับ รอนิ๊ดดด นึงนะครับ หลีกทางให้กับการเผยแพร่ความรู้ก่อนนะครับ เพราะปอนคันปากมาอาทิตย์นึงแล้วต้องระบายออกบ้าง..ไม่อย่างนั้นอัดอั้นตายแน่ๆ ครับ
Tags: การทำข่าว, การสัมภาษณ์, การเมือง, ข่าว, นักการเมือง, บทบาท, สังคม, สื่อมวลชน, หน้าที่54 Comments
ปอนก็ปรับๆ ข้อความกับย่อหน้าเพิ่งเสร็จเลยนะครับเนี่ยะ..ปอนก็จะไปนอนแล้วเหมือนกัน เขียนตั้งแต่ห้าทุ่มกว่าๆ เพิ่งจะเสร็จ 
เพราะเก็บกดมากไปหน่อยครับ.. ขอบคุณครับ
หรือของคุณช้างก็ได้นะ
สวัสดีครับ ผมคิดว่าตัวเองนอนและอัพบล็อคดึกแล้วนะครับ ไม่คิดว่าจะเจอคนดึกกว่าอย่าง คุณปอน
ป.ล. ผมคิดว่าสำหรับเอนทรี่นี้ให้ความรู้ได้ดีมากเลยครับ ว่าหน้าที่และขอบเขตของสื่อมวลชนที่จะต้องนำเสนอข้อมูลให้กับประชาชนมีขอบเขตอยู่ตรงไหน แต่ผมคิดว่า ความรู้ที่ คุณปอน อุตส่าห์เขียนมาตั้งเยอะคงส่งไปไม่ถึง ท่านผู้นั้นหรอกครับ เพราะว่าต่อให้ ท่านผู้นั้นหลงเข้ามาอ่านบทความนี้เข้าจริง ๆ ก็เถอะ น้ำเต็มแก้วก็ยังเป็นน้ำเต็มแก้วอยู่วันยังค่ำนั้นล่ะครับ
#1 By Old Mustang on 2008-03-07 02:13